Wprowadź słowo

Zioła wzmacniające wątrobę- Jak zadbać o nią przed świętami ?

Zioła wzmacniające wątrobę- Jak zadbać o nią przed świętami ?

Grudzień jest tym miesiącem, w którym odpuszczamy sobie wiele rzeczy. Począwszy od oszczędzania (prezenty same się nie kupią) i wkładania pieniędzy do przysłowiowej skarpety, po nasz organizm, który w grudniu pracuje dla nas ciężej niż zwykle. Wszyscy dobrze znamy suto zaprawione stoły wigilijne, które często uginają się od jedzenia, a stojąca obok mama już czeka, żeby dorzucić Ci dokładkę. Chociaż nawyki żywieniowe Polaków ulegają pewnym modyfikacjom to zazwyczaj jemy dużo i tłusto. Nie wspominając już o wyskokowych napojach alkoholowych. A po świętach jeszcze huczne świętowanie w noc sylwestrową i przywitanie Nowego Roku przy drinkach i szampanie. Wielu z nas wita Nowy Rok na kacu, w bólu i męce. Każdy potrafi sobie wyobrazić okropny i pulsujący ból głowy jaki towarzyszy podczas wstawania po zakrapianej nocy. Jednak to co powinniśmy sobie dodatkowo uzmysłowić to uszkodzenia wątroby jakie towarzyszom takim libacjom i pracę jaką muszą wykonać nasze organy, żeby poradzić sobie z tłustym jedzeniem i alkoholem. Jednym słowem nie jest lekko. Dzisiaj przygotowałem 3 zioła, dzięki którym wzmocnisz wątrobę i przygotujesz ją na czas intensywnej eksploatacji.

 

Z tego artykułu dowiesz się między innymi:

  • Jak zadbać o wątrobę w naturalny sposób
  • Jakie zioła działają wzmacniająco na wątrobę
  • Jak należy stosować zioła i preparaty na wątrobę
  • Jak przygotować wątrobę do wzmożonej pracy
  • Jak oczyścić organizm z toksyn i szkodliwych metabolitów z wykorzystaniem preparatów roślinnych.
  • Poznasz rośliny o udowodnionej aktywności hepatoprotekcyjnej 

 

Jak dbać o wątrobę? Zwykle nie wystarczy tylko dieta

 

Oprócz przypominania o tym, żeby starać się unikać diet tłustych, ograniczać alkohol, jeść mniej, a częściej i dbać o dzienną podaż kalorii postanowiłem, że zrobię dla Was coś innego. Warto już dzisiaj zacząć przygotowywać organizm do przeciążeń jakie niewątpliwie nastąpią w dni świąteczne. Zrobimy to oczywiście na mój sposób, czyli korzystając z właściwości prozdrowotnych surowców roślinnych.

 

Zioła wzmacniające wątrobę-  Ostropest plamisty (Sylibum marianum) i sylimaryna

 

Celowo i świadomie umieściłem ten temat na samym początku, gdyż od początku przygotowań powinniśmy skupić się właśnie na tej roślinie i tym składniku. Czym jest ostropest plamisty?  To roślina, którą jak byłem małym chłopcem widywałem na nieużytkach i podwórkach. Oprócz tego, że był kłujący to nie wiedziałem wtedy, że skrywa w sobie związki chemiczne, które mają udowodnione właściwości chroniące wątrobę. Mowa tutaj o sylimarynie. Jest to grupa substancji z grupy flawonolignanów wyizolowana z suszonych nasion ostropestu w skład której wchodzą sylibina, izosylibina, sylikrystyna i sylidianina. Same nasiona bogate są też w betainę oraz niezbędne kwasy tłuszczowe, które potęgują hepatoprotekcyjne działanie sylimaryny.

 

starr-090319-5289-Silybum_marianum-flower-Kailua_Gulch_Makawao_Ave-Maui

Źródło: Forest and Kim Starr

 

Jak działa sylimaryna?

 

Związki aktywne zawarte w owocach ostropestu mają udowodnione działanie ochronne i wykazano to przeciwko szerokiemu spektrum toksyn takich jak etanol, czterochlorek węgla, a także radiacji, zatrucia żelazem, zatrucia grzybami czy wirusowym zapaleniem wątroby. Działanie hepatoprotekcyjne sylimaryny tłumaczy się jej aktywnością przeciwutleniającą, hamującą peroksydację lipidów, nasileniem detoksykacji, zapobiegającą niedoborowi glutationu- tripeptydu uczestniczącego w usuwaniu toksyn z organizmu. Sylimaryna hamuje także lipooksygenazę, która uczestniczy w powstawaniu leukotrienów o działaniu prozapalnym. Uważa się, że leukotrieny to jedne z najsilniej działających naturalnych toksyn, które są produkowane przez ludzki organizm. Oprócz tego sylimaryna nasila produkcję hepatocytów, czyli komórek wątrobowych, co bezpośrednio wpływa na przyspieszony proces regeneracji wątroby. Wiele innych badań wykazało ponadto, że sylimaryna zmniejsza ryzyko powstawania nowotworów, stabilizuje mastocyty, reguluje funkcje układu immunologicznego oraz procesy zapalne w organizmie.

 

Jak stosować sylimarynę? Jak zażywać ostropest plamisty?

 

Z ostropestu nie możemy zrobić herbatki, gdyż to co najważniejsze w nim, czyli sylimaryna jest słabo rozpuszczalna w wodzie. Pozostaje nam więc spożywanie całych lub zmielonych nasion z jogurtem lub np. w sałatce. Ważne jest, żeby robić to regularnie i przez długi okres czasu. Już od niewielkiej dawki około 400 mg sylimaryny dziennie obserwuje się znaczne działanie ochronne. Warto dodać, że nawet duże dawki przyjmowane przez długi czas nie wykazują działań niepożądanych. Zawartość sylimaryny w nasionach ostropestu jest równe około 3 procent. Z tego względu jeżeli chcemy suplementować ten związek w sposób naturalny to powinniśmy spożywać około 15-20 gramów nasion ostropestu plamistego dziennie.

 

Jeżeli chcesz przygotować wątrobę na zbliżające się obżarstwo i imprezę to warto zacząć już dziś od regularnego stosowania ostropestu lub sylimaryny.

 

Zioła wzmacniające wątrobę – Ostryż długi (Curcuma longa) i kurkumina z piperyną

 

Kolejną, niezwykle cenną rośliną o działaniu hepatoprotekcyjnym jest kurkuma. Tak jak żeń- szeń czy miłorząb japoński znana jest od tysięcy lat i przez ten czas była szeroko wykorzystywana w kuchni azjatyckiej i w medycynie Dalekiego Wschodu. Najlepiej poznanym i przetestowanym związkiem aktywnym kurkumy jest kurkumina. Dobrej jakości kurkuma zawiera nawet do 5.4 procent tego związku. Jako, że posiada intensywnie żółto-pomarańczową barwę to łatwo jest stwierdzić czy posiadamy kurkumę o wysokiej jakości czy nie. Im więcej kurkuminy, tym zabarwienie bardziej intensywne i tym cenniejsze właściwości prozdrowotne kurkumy. Z kurkuminą jest tylko jeden zasadniczy problem- jest słabo wchłaniana z przewodu pokarmowego, więc teoretycznie poprawność i skuteczność jej zastosowania odnosi się tylko do podania dożylnego. Większość dawki podanej doustnie nie przechodzi do krwioobiegu (nawet do 75%), a to co się wchłonie jest szybko metabolizowane w wątrobie do nieaktywnych metabolitów. Istnieje jednak sposób, który polepsza wchłanianie kurkuminy z przewodu pokarmowego nawet o 2000%. Odbywa się to przez jednoczesne podanie piperyny- ostrego, palącego związku czynnego pochodzącego z owoców czarnego pieprzu. Kombinacja tych dwóch cząsteczek pozwala na wykorzystanie hepatoprotekcyjnych właściwości kurkuminy bez konieczności podawania jej we wlewach dożylnych. Inną ważną zaletą kurkumy jest jej działanie żółciotwórcze. Kurkuma zwiększa produkcję żółci o 100% po podaniu doustnym.

 

Turmeric II

Źródło: Steven Jackson

 

Jak stosować kurkuminę? Jak stosować leczniczo kurkumę z pieprzem?

 

Zalecaną dawką doustną dla kurkuminy jest od 400 do 600 mg 3 razy na dzień. Jeśli nie mamy takiego preparatu to można oczywiście spróbować zakupić dobrej jakości kurkumę i czarny pieprz, i stosować je profilaktycznie razem w celu przyspieszenia regeneracji wątroby. Inną zaletą takiego rozwiązania jest podejrzenie, że to nie kurkumina, ale właśnie bogata zawartość antyoksydantów w kurkumie odpowiada za jej właściwości prozdrowotne. Wykazano to w licznych badaniach laboratoryjnych.

Jak stosować leczniczo kurkumę z pieprzem? Najlepiej niewielkie ilości kilka razy dziennie i przez okres kilku tygodni chyba, że nasz przewód pokarmowy nie toleruje takiej mieszanki. Warto zacząć już dzisiaj.

 

Zioła wzmacniające wątrobę- Lukrecja gładka (Glycyrrhiza glabra) i glicyryzyna

 

Chociaż tylko wspomnienie o smaku lukrecji w słodyczach przyprawia mnie o mdłości to efekt ten szybko mija, kiedy czytam o prozdrowotnych cechach tej rośliny. Lukrecja to przysmak w wielu europejskich krajach, spożywana pod różnymi postaciami: jako gumy do żucia, żelki, dropsy, batony, laski i wiele innych wymyślnych form. Jej głównym składnikiem aktywnym jest glikozyd triterpenowy glicyryzyna, która jest 50 razy słodsza od cukru. Do innych związków należą flawonoidy: likwirytyna, izolikwirtyna, izoflawonoidy: izoflawonol, kumatakenina, likorykon i glabrol. Poza tym chalkony, kumaryny (umbelliferon, herniaryna), triterpenoidy i fitosterole. Właściwości lukrecji wykorzystywane były niegdyś do maskowania nieprzyjemnego smaku leków. Glicyryzyna należy do grupy saponin- związków pieniących , aktywnych powierzchniowo. Sugeruje się, że może także poprawiać wchłanianie z przewodu pokarmowego innych związków takich jak karoteinoidów czy antrazwiązków.

 

Jak działa lukrecja? Jak wykorzystać korzystne na wątrobę działanie lukrecji?

 

Gliceryzyna zawarta w korzeniu lukrecji gładkiej działa bezpośrednio ochronnie na wątrobę. Wykazano to w szczególności dla toksycznych dla człowieka substancji takich jak np. tetrachlorometanu. Oprócz tego lukrecja sprzyja detoksyfikacji, czyli oczyszczaniu organizmu z toksyn. Duże dawki lukrecji znacznie wzmagają usuwanie metabolitów wielu leków, które ulegają sprzęganiu z kwasem glukuronidowym i przez ten mechanizm usuwane są z organizmu wraz z moczem. Warto jednak pamiętać, że lukrecja wykazuje także działanie pseudoaldosteronowe, w szczególności w dużych dawkach. Dzieje się tak dlatego, że cząsteczka glicyryzyny wykazuje podobieństwo do hormonów nadnerczy. Pomijając już szczegółowy mechanizm tego działania warto pamiętać, że lukrecja w nadmiarze prowadzi m.in. do nadciśnienia tętniczego, hipokaliemii, zatrzymania wody i sodu w organizmie. Po więcej informacji zapraszam tutaj.

Wiele badań wykazało natomiast, że skuteczną i dobrze tolerowaną dawką jest przyjmowanie do 4 gramów korzenia lukrecji dziennie. Mimo tego, nie powinna być w ogóle stosowana u osób z problemami sercowo- naczyniowymi czy dysfunkcją nerek.

Inną ważną udowodnioną właściwością lukrecji jest jej działanie przeciwwirusowe w szczególności dla wirusa zapalenia wątroby typu A, a także wielu innych. Dzieje się tak poprzez nasilenie produkcji interferonu, działanie przeciwutleniające i detoksykacyjne glicyryzyny.

 

Zioła wzmacniające wątrobę- Zielona herbata (Camelia sinensis) i galusan epigallokatechiny

 

n616_w1150

Źródło: Biodiversity Heritage Library

O cennych właściwościach zielonej herbaty wspominałem już w tym poście. Zapraszam do lektury 🙂

 

Przeczytaj także inne posty z seri life balance:

 

Bibliografia

 

  • Luper, Scott. 1998. “A Review of Plants Used in the Treatment of Liver Disease: Part One.” Alternative Medicine Review. https://doi.org/10.1080/0969725X.2015.1039841.

 

Zachęcam Cię także do odwiedzenia mnie na Instagramie oraz na Facebooku. Bądź zawsze na bieżąco 🙂

%d bloggers like this: